|
Hugskotssjónir - sjónsköpun
Einu sinni sagði nemandi nokkur: Ég þoli
ekki orð. Þau eyðileggja myndina!
Getur þú séð myndir í huga
þínum? Ef þú getur það er sagt að
þú getir sett þér eitthvað fyrir hugskotssjónir,
séð eitthvað fyrir þér.
Þegar þú setur þér eitthvað
fyrir hugskotssjónir er eins og þú sért með
myndavél í höfðinu. Heili þinn er svo merkilegur
að hann getur búið til margs konar myndir. Stundum eru
þessar myndir af raunverulegum atburðum sem þú
hefur upplifað. Stundum getur þú ímyndað þér
framtíðina og stundum getur þú jafnvel kallað
fram mynd af því sem alls ekki getur gerst.
Það er sagt að nýfædd börn
hugsi í myndum áður en þau þroska með
sér hæfileika til að hugsa í orðum og þetta
myndræna minni er sterkt og lifandi. Sumir halda því
fram að allt að 40% manna hugsi á myndrænan hátt
en innan við 30 % skólafólks kjósi frekar munnlega
framsetningu.
Hvernig er hægt að setja sér eitthvað
fyrir hugskotssjónir?
Sumum finnst erfitt að sjá hluti eða atburði
fyrir sér.
- Reyndu að ímynda þér einhvern
sem þú þekkir. Geturðu séð hvernig
einstaklingurinn lítur út og í hvernig fötum
hann er?
- Reyndu að sjá fyrir þér herbergið
þitt. Hvað sérðu fyrir þér ef þú
ímyndar þér að þú stæðir
í dyrunum og horfðir inn í herbergið? Eru einhverjar
myndir eða hillur á veggjum? Hvaða liti sérðu
í herberginu?
Hvenær er hægt að nota sjónsköpun?
Þú getur notað sjónsköpun
hvenær sem er þér til stuðnings en sjónsköpun
er sérstaklega gagnleg við vissar aðstæður. Í
litlum bæklingi frá Helen Arkell Centre á Englandi
má lesa eftirfarandi leiðbeiningar:
- Þegar þú lest skilur þú
söguna eða textann betur ef þú getur búið
til mynd af henni í huganum. Þú getur þá
áttað þig á röð atburða og munað
smáatriði.
- Ef þú reynir að muna röð fyrirmæla
getur verið gagnlegt fyrir þig að sjá sjálfa(n)
þig hrinda þessum fyrirmælum í framkvæmd
um leið og þér er sagt hvað gera skal.
- Þegar þú skrifar sögu reyndu
þá að sjá hana fyrir þér. Þá
geturðu skrifað nákvæmari lýsingar á
umhverfi og setur atburði í rétta röð.
- Sjónsköpun er hentug við stafsetningu.
Ímyndaðu þér að þú sért
í kvikmyndahúsi. Þú situr í sæti
þínu og bíður eftir að myndin hefjist. Ljósin
dofna en þú sérð enn ljósin við útgöngudyrnar.
Hvaða merkingu hafa þessi ljós? Geturðu stafsett
orðin sem standa á þeim? Kannski hefurðu aldrei
skrifað þessi orð áður en þú getur
engu að síður stafsett þau rétt ef þú
sérð þau fyrir þér. Þú getur
reynt að horfa á auðan vegg þegar þú
reynir að stafsetja erfitt orð. Reyndu að ímynda
þér að orðið sé skrifað á
vegginn. Notaðu hvaða lit sem er á vegginn í huganum.
Þú getur meira að segja látið hann glitra.
Reyndu svo að skrifa orðið. Sumum finnst gott að nota
þessa aðferð til að muna hvernig orð eru stafsett
- öðrum finnst þetta ómöguleg leið.
- Sjónsköpun er góð leið til
að leggja eitthvað á minnið. Til þess að
gera minnið enn virkara getur verið gott að nota liti. Sjónsköpun
getur hjálpað þér við að raða atriðum
í rétta röð og kemur í veg fyrir að
þú ruglir saman mikilvægum upplýsingum.
- Sjónsköpun er góð leið til
að leysa erfið verkefni. 1)
Í bókinni Dyslexia and Learning Style gefur
Tilly Mortimore eftirfarandi leiðbeiningar:
- Komdu þér vel fyrir, réttu úr
bakinu og slakaðu á.
- Andaðu djúpt og reglulega a.m.k. sex sinnum.
- Lokaðu augunum ef þú vilt.
- Leiddu hugann varlega að efninu.
- Búðu til nákvæma mynd í
huga þér af efninu/fyrirbærinu og notaðu öll
skynfæri til þess. Hvernig er blómið á
litinn? Er rjómi á jarðarberinu? Malar kötturinn?
o.s.frv. Reyndu að finna lyktina, finna bragðið, ímynda
þér snertinguna, heyra hljóðið o.s.frv.
- Teiknaðu myndina á meðan hún er
enn í huga þér eða búðu til hugkort
um leið og þú útskýrir hvað þú
ert að gera.
- Eyddu nokkrum mínútum í að
ganga frá myndinni og bæta við atriðum sem kunna
að hafa gleymst. 2)
1. Byggt á bæklingi frá Helen Arkell
Centre (Visualisation)
2. Tilly Mortimore. 2003. Dyslexia and Learning Style. A Practitioner´s
Handbook. Whurr Publishers. London og Philadelphia.
©Sveinbjörg
Sveinbjörnsdóttir
|